MENU
Udostępnij Twitnij

Biała lista i mikrorachunek podatkowy. Kluczowe zmiany dla milionów podatników

Biała lista podatników VAT funkcjonuje już od 1 września 2019 roku, ale niekorzystanie z niej nie jest na razie związane z sankcjami. Stanie się to dopiero od 1 stycznia. Lista to elektroniczny rejestr prowadzony przez Krajową Administrację Skarbową. Gromadzi dane podatników, którzy są lub kiedykolwiek byli VATowcami (w tym tych, których rejestracja została przywrócona).

Ma ona ułatwić firmom weryfikację kontrahentów i przyczynić się do zwiększenia bezpieczeństwa obrotu gospodarczego oraz lepszej ściągalności VAT. Dla podatników to dodatkowe obowiązki - każdorazowo przed dokonaniem przelewu do kontrahenta trzeba sprawdzać, czy rachunek bankowy jest zgodny z danymi opublikowanymi na białej liście. Ten obowiązek dotyczy wszystkich transakcji o wartości powyżej 15 tysięcy zł.

Wszystkie firmy powinny więc dokładnie sprawdzić, czy i w jakim zakresie ich konta są na białej liście – jeśli nie, to ich kontrahenci będą mieli obawy, by im przelać pieniądze za wystawione faktury. Bo w razie problemów – już od nowego roku czekają ich kłopoty.

Co zawiera biała lista?

Biała lista podatników zawiera następujące dane:

- nazwa firmy lub imię i nazwisko
- NIP, REGON lub PESEL (tylko podatnicy wyrejestrowani)
- adres siedziby w przypadku podmiotu niebędącego osobą fizyczną
- adres stałego miejsca powadzenia działalności lub adres zamieszkania (w przypadku osoby fizycznej)
- imiona i nazwiska osób wchodzących w skład organu uprawnionego do reprezentowania podmiotu, prokurentów i wspólników (oraz ich NIP lub PESEL)
- data rejestracji, odmowy rejestracji lub wykreślenia z rejestru i przywrócenia zarejestrowania
- podstawa prawna odmowy rejestracji lub wykreślenie z rejestru czy też przywrócenia do niego
- numery rachunków rozliczeniowych

Jak sprawdzić kontrahenta?

Aby sprawdzić status swojego kontrahenta, przedsiębiorca może skorzystać z kilku możliwości. Przede wszystkim – może wejść na stronę Ministerstwa Finansów: https://www.podatki.gov.pl/wykaz-podatnikow-vat-wyszukiwarka/

Trzeba tam podać przynajmniej jedną z następujących danych: NIP, całość lub fragment nazwy, REGON lub numer rachunku bankowego oraz dzień, na który ma zostać dokonane wyszukanie.
Druga metoda to skorzystanie z programów księgowych, które są zintegrowane z bazą danych ministerstwa za pomocą protokołu API. Tu wyszukiwanie działa tak samo jak w wyszukiwarce ministerstwa, czyli podanie jednej danej pozwoli na pozyskanie wszystkich innych, które są w bazie.

Można też wyszukać informacje metodą sprawdzenia poprawności podanych danych. Uzupełnia się wtedy cztery podstawowe informacje (NIP, REGON, numer rachunku bankowego oraz dzień na który przeprowadzona ma być weryfikacja), a w odpowiedzi podatnik dostanie informację TAK lub NIE – czyli czy dany rachunek jest lub nie jest przypisany do podanego numeru NIP i REGON. Korzystanie z API jest limitowane – podatnik może dokonać w ten sposób 10 zapytań o maksymalnie 30 podmiotów jednocześnie. Jeśli dzienny limit zostanie wyczerpany, to dostęp będzie zablokowany do godziny 00:00.

Niezależnie od sposobu wyszukiwania, podatnik uzyskuje możliwość zapisania potwierdzenia złożonego zapytania – jest to klucz elektroniczny, który jest potwierdzeniem wykonania zapytania (o jaki identyfikator podmiotu pytano, datę na jaki dzień została udzielona odpowiedź i datę zapytania). Pod koniec października został udostępniony na stronie KAS specjalny tzw. plik płaski do którego nie stosuje się limitów ilości zapytań weryfikacyjnych. Dane w pliku będą aktualizowane raz dziennie około północy. Co równie ważne, Ministerstwo Finansów będzie przechowywać i udostępniać pliki z poprzednich dni.

Kosztowne konsekwencje błędów

Od stycznia 2020 roku zapłacenie należności na inny rachunek bankowy niż wskazany w wykazie będzie wiązało się z sankcjami. Przede wszystkim przelewów przekraczających kwotę 15 tys. zł na rachunki inne niż wskazane w wykazie nie można zaliczyć do kosztów uzyskania przychodu.

Poza zablokowaniem możliwości odliczenia kosztów, przedsiębiorca odpowie solidarnie ze swoim kontrahentem za VAT nierozliczony z tytułu transakcji. Jeśli natomiast sprawdzimy podane przez kontrahenta konto i okaże się, że nie ma go na białej liście – można odmówić realizacji przelewu i prosić o aktualizację.

Jeśli zapomnimy o sprawdzeniu białej listy i dokonamy płatności, mamy jeszcze jedno rozwiązanie, które uchroni nas przed sankcjami. W ciągu 3 dni od przelewu trzeba złożyć zawiadomienie o tym do urzędu skarbowego właściwego dla wystawcy faktury. Warto również sprawdzić w urzędzie skarbowym, czy kontrahent w ogóle jest zarejestrowany jako czynny podatnik VAT. Przedsiębiorcy zwolnieni z VAT nie figurują na białej liście (chyba że zarejestrowali się w urzędzie). A sankcje dotyczą tylko transakcji z czynnymi (a nie zwolnionymi) podatnikami VAT.

Sprawdź swoje konto

Równie ważne, jak sprawdzanie danych kontrahenta jest weryfikacja informacji o własnych rachunkach firmowych na białej liście. Można to zrobić za pomocą tej samej wyszukiwarki na stronie podatki.gov.pltu wstaw treść.

Jeśli rachunku naszej firmy tam nie ma, albo jest podany inny niż aktualnie używany do rozliczeń z kontrahentami, trzeba zaktualizować dane w Urzędzie Skarbowym. Można to zrobić, zależnie od formy prowadzonej działalności, online na stronie CIDG - prod.ceidg.gov.pl lub w Urzędzie Skarbowym wypełniając formularz NIP-2, NIP-7 lub NIP-8.

Indywidualny Rachunek Podatkowy – nie tylko dla przedsiębiorców

Kolejną nowością jest indywidualny rachunek podatkowy, który służy do wpłat PIT, CIT i VAT. Od 1 stycznia 2020 r. podatnicy i pracodawcy-płatnicy zapłacą te podatki do urzędu skarbowego za jego pomocą. To rachunek, działający tylko w jedną stronę – w stronę fiskusa. Ewentualne zwroty podatku będą trafiały na dotychczasowy rachunek ROR. Co istotne – ten obowiązek dotyczy każdego podatnika, nie tylko przedsiębiorców i firmy.

Ten mikrorachunek każdy może sobie wygenerować sam – wystarczy, że wejdzie na stronę https://www.podatki.gov.pl/generator-mikrorachunku-podatkowego. Po podaniu numeru PESEL lub NIP klikamy przycisk generuj i otrzymamy swój własny rachunek, który od tej pory będziemy wykorzystywać do zapłacenia podatku

Mikrorachunek – raz na zawsze

W ten sam sposób można sprawdzić swój numer rachunku – raz wygenerowany będzie zawsze przyporządkowany do danego PESELu lub NIP. Będzie na stale przypisany do danej osoby lub przedsiębiorstwa, niezależnie od miejsca zamieszkania czy siedziby. Indywidualny rachunek podatkowy składa się z 26 cyfr, w tym kodu kraju (PL), kodu banku i oddziału oraz identyfikatora podatkowego, czyli numeru PESEL (w przypadku osób fizycznych) lub NIP (w przypadku organizacji).

Dotychczasowe rachunki urzędów skarbowych do wpłat PIT, CIT i VAT będą aktywne do 31 grudnia 2019 r. Po tym terminie wpłat należy dokonywać na indywidualny rachunek podatkowy. Przelewy zlecone przed 1 stycznia 2020 roku, ale mające być wykonane po tej dacie nie zostaną zrealizowane. Dlatego konieczna jest edycja tych zleceń.

UWAGA! Po 9 grudnia banki nie będą przyjmować zleceń na przelewy PIT, VAT lub CIT na dotychczasowe rachunku urzędów skarbowych, jeśli ich realizacja miałaby nastąpić po Nowym Roku.

Przeczytaj również:
Wyłącz Adblocka, aby w pełni cieszyć się zawartością tej strony.